There are two Huong pagodas in Vietnam and most visitors have only heard of the other one. Huong Tich Pagoda stands high on the Hong Linh range in Ha Tinh, reached by boat across a reservoir and then a climb through forest, and local tradition holds that it is the older of the two — a claim that is argued rather than settled. What is not in dispute is that it is one of the finest mountain temples in the north-central region, and a natural pairing with the classical landscape around Ngang Pass. So what is the visit actually like?
Legend attaches the temple to a princess who is said to have taken refuge and attained enlightenment on this mountain. The story is told at the site and is central to why people come.
The name problem
The famous Huong Pagoda near Hanoi draws enormous crowds each spring and dominates every search result. This is a different site, several hundred kilometres south, on a different mountain.
Scholars have long debated which came first, and the Ha Tinh temple is described locally as the original. Treat that as a tradition worth knowing rather than a settled historical fact .
The Hong Linh range is a landmark in its own right and appears constantly in classical Vietnamese poetry, including the work of the province's most famous son.
Getting up there
The approach crosses a reservoir by small boat, then continues on foot or by cable car up the mountainside. The walking route climbs steadily through forest and takes roughly an hour at a moderate pace.
Wear proper shoes. The stone steps are worn smooth in places and slippery after rain, and the descent is harder on the knees than the climb is on the lungs.
Boats run according to demand rather than a fixed timetable, so an early arrival can mean a short wait for enough passengers to fill one.
What is at the top
The temple complex sits on a shelf of the mountain with old trees around it and a long view back over the plain toward the sea. There are shrines, a spring, and a cave associated with the legend of the princess the temple commemorates.
The buildings have been repaired and rebuilt over the centuries and are not architecturally spectacular. The setting is what makes the place.
Take small notes for offerings and for the boat. Change is scarce on the mountain and card payment is not reliable up there.
The festival season
The main pilgrimage falls in the early lunar months after Tet, when the site is extremely busy and the boats run constantly.
Outside that window it is remarkably quiet, and a weekday climb outside festival season is a completely different experience from the same walk in spring.
The view is the reward and it depends entirely on the weather. In the misty months the plain below disappears and the climb becomes a walk through cloud.
Practical notes
Bring water and go early, before the heat. Cover shoulders and knees, and remove hats inside the shrines.
The cable car shortens the climb considerably and is the sensible option for older travellers or anyone with knee trouble, though the forest path is the better experience if you are able.
Simple food is sold near the boat landing rather than on the mountain itself, so eat before you climb or plan on eating after you come down.
Where it fits in the province
Hong Linh sits in the northern part of the province, which makes the pagoda a natural pairing with the Nguyen Du memorial at Tien Dien and the memorial at Dong Loc Junction. The coast is close enough for an afternoon afterwards — see Thien Cam Beach. Era Tourist climbs this first thing in the morning, because the steps face the sun from mid-morning onward.
Việt Nam có hai chùa Hương và phần lớn du khách chỉ từng nghe tới chùa kia. Chùa Hương Tích nằm cao trên dãy Hồng Lĩnh thuộc Hà Tĩnh, tới nơi phải đi thuyền qua lòng hồ rồi leo xuyên rừng, và truyền thống địa phương cho rằng đây mới là chùa có trước — một điều còn tranh luận chứ chưa ngã ngũ. Điều không ai tranh cãi là đây là một trong những ngôi chùa núi đẹp nhất Bắc Trung Bộ, và ghép rất hợp với vùng cảnh trí cổ điển quanh đèo Ngang. Vậy chuyến đi thực tế ra sao?
Truyền thuyết gắn ngôi chùa với một vị công chúa được kể là đã lánh nạn và đắc đạo trên ngọn núi này. Câu chuyện được kể ngay tại chùa và là lý do cốt lõi khiến người ta tìm đến.
Vấn đề trùng tên
Chùa Hương nổi tiếng gần Hà Nội kéo lượng khách khổng lồ mỗi mùa xuân và chiếm hết kết quả tìm kiếm. Đây là một nơi khác, cách vài trăm cây số về phía nam, trên một ngọn núi khác.
Giới nghiên cứu tranh luận đã lâu về việc chùa nào có trước, và ngôi chùa Hà Tĩnh được người địa phương gọi là chùa gốc. Hãy xem đó là một truyền thống đáng biết chứ không phải một dữ kiện lịch sử đã chốt
Dãy Hồng Lĩnh tự nó đã là một danh thắng và xuất hiện liên tục trong thơ cổ điển Việt Nam, kể cả trong tác phẩm của người con nổi tiếng nhất tỉnh này.
Lên chùa thế nào
Đường vào đi thuyền nhỏ qua lòng hồ, rồi tiếp tục đi bộ hoặc đi cáp treo lên sườn núi. Lối đi bộ leo đều xuyên rừng và mất chừng một tiếng nếu đi thong thả.
Hãy đi giày tử tế. Bậc đá nhiều chỗ mòn nhẵn và trơn sau mưa, còn lượt xuống hại đầu gối hơn lượt lên hại phổi.
Thuyền chạy theo lượng khách chứ không theo giờ cố định, nên tới sớm quá đôi khi phải chờ cho đủ người một chuyến.
Trên đỉnh có gì
Quần thể chùa nằm trên một thềm núi với cây cổ thụ bao quanh và tầm nhìn xa ngược về đồng bằng ra tới biển. Ở đó có các ban thờ, một mạch nước và một hang động gắn với truyền thuyết về vị công chúa mà chùa thờ.
Các công trình đã được sửa chữa và dựng lại qua nhiều thế kỷ nên không đặc sắc về kiến trúc. Chính thế đất mới làm nên nơi này.
Hãy mang tiền lẻ để dâng lễ và trả tiền thuyền. Trên núi hiếm tiền thối và thanh toán thẻ thì không đáng tin.
Mùa hội
Mùa hành hương chính rơi vào những tháng đầu năm âm lịch sau Tết, khi khu di tích cực kỳ đông và thuyền chạy liên tục.
Ngoài khoảng ấy, nơi này vắng đến bất ngờ, và một chuyến leo ngày thường trái mùa hội là trải nghiệm hoàn toàn khác so với cùng quãng đường ấy vào mùa xuân.
Tầm nhìn là phần thưởng và nó phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Vào các tháng mù sương, đồng bằng phía dưới biến mất và quãng leo thành một chuyến đi bộ trong mây.
Vài lưu ý thực tế
Mang nước và đi sớm, trước lúc nắng. Che vai và đầu gối, bỏ mũ khi vào các ban thờ.
Cáp treo rút ngắn đáng kể quãng leo và là lựa chọn hợp lý cho người lớn tuổi hoặc ai đau gối, dù lối rừng vẫn là trải nghiệm hay hơn nếu bạn còn đi được.
Hàng ăn giản dị nằm gần bến thuyền chứ không có trên núi, nên hãy ăn trước khi leo hoặc tính ăn sau khi xuống.
Chỗ của nó trong tỉnh
Hồng Lĩnh nằm ở phía bắc tỉnh, nên chùa ghép rất tự nhiên với khu lưu niệm Nguyễn Du ở Tiên Điền và khu di tích Ngã ba Đồng Lộc. Biển cũng đủ gần cho một buổi chiều sau đó — xem biển Thiên Cầm. Era Tourist leo chùa này vào sáng sớm, vì từ giữa buổi sáng trở đi các bậc đá phơi thẳng ra nắng.