The lakes fill and empty on their own schedule. Thang Hen in Cao Bang is not one lake but a chain of them, sitting in limestone basins connected by underground channels, and the water level rises and falls through the year as the karst drains and refills. In the wet months they merge into a single body of water; in the dry months several disappear entirely. That behaviour is the reason the site is protected. So what is there?
There are more than thirty basins in the system, of which only a few hold water year round. The count depends entirely on when you ask.
Underground drainage means the water can drop by several metres in a matter of weeks, which is why photographs taken months apart look unrelated.
How the lakes work
Limestone dissolves and collapses into basins, and where those basins hold water they become lakes. Underground channels link them, so water moves between them without any visible stream.
The result is a system that behaves like one lake in some seasons and dozens of separate ponds in others. Local accounts describe the water rising and falling twice a day in certain conditions.
Peaks rise steeply from the shores and the whole basin is ringed by forest, which makes even the smaller lakes feel enclosed.
The lakes sit inside a protected area within the geopark, and the boundary means development around the shores has stayed limited.
When to go
Water is highest in the wet months, roughly the middle of the year, when the lakes connect and boats can cross between them.
In the dry season the water drops sharply and the exposed basins become grazing ground. Neither state is wrong but they are very different sights .
Homestays have opened around the lakes in recent years and staying is now possible, though most visitors still come for a morning.
Bring water and food. There is very little sold at the lakes and nothing at all once you walk away from the main shore.
What to do
Boats and kayaks operate when the water allows. Walking routes run around the shores and up onto the ridges between basins.
There is nothing built here beyond basic facilities, and the appeal is precisely that. This is a half-day of quiet rather than an attraction.
Allow half a day including the drive over the pass. It is a landscape stop rather than an activity, and an hour at the water is enough for most people.
Not Ba Be
A large natural lake in a province to the south is frequently confused with this one, and it is a different thing: a single deep freshwater lake in a national park.
These are shallow, connected, seasonal karst basins. They are worth seeing for what they are rather than as a substitute.
Local accounts of the water rising and falling twice a day are hard to verify and vary by season, but the seasonal swing itself is not in doubt.
Getting there
The lakes are around forty kilometres from the provincial capital over a pass, and the drive is part of the reason to come.
The pass road climbs in tight switchbacks with views back over the valley. Drive it slowly and stop at the top.
How it fits the province
Thang Hen sits between the capital and the eastern districts, which makes it a natural stop on the way to Ban Gioc Waterfall. It pairs with Pac Bo in a single day only if you start early. The geology that produced it is explained in Cao Bang City and the geopark, and the forest park further west is at Phia Oac Phia Den. Era Tourist builds this into the drive east rather than as a separate trip.
Những cái hồ đầy lên rồi cạn đi theo lịch riêng của chúng. Thang Hen ở Cao Bằng không phải một cái hồ mà là một chuỗi hồ, nằm trong các lòng chảo đá vôi nối với nhau bằng mạch ngầm, và mực nước lên xuống suốt năm khi khối karst thoát nước rồi tích lại. Vào mùa mưa chúng nhập thành một khối nước; vào mùa khô nhiều hồ biến mất hẳn. Chính lối hành xử đó là lý do khu vực này được bảo vệ. Vậy ở đó có gì?
Trong hệ có hơn ba mươi lòng chảo, chỉ vài cái giữ nước quanh năm. Con số phụ thuộc hoàn toàn vào thời điểm bạn hỏi.
Hệ thoát nước ngầm khiến mực nước có thể hạ vài mét chỉ trong vài tuần, và đó là lý do những tấm ảnh chụp cách nhau vài tháng trông như hai nơi khác nhau.
Các hồ vận hành thế nào
Đá vôi hòa tan rồi sụt xuống thành các lòng chảo, và nơi nào lòng chảo giữ được nước thì thành hồ. Các mạch ngầm nối chúng lại, nên nước chuyển từ hồ này sang hồ kia mà không có dòng chảy nào nhìn thấy được.
Kết quả là một hệ thống hành xử như một cái hồ vào mùa này và như hàng chục cái ao riêng biệt vào mùa khác. Người địa phương kể rằng trong một số điều kiện, nước lên xuống hai lần mỗi ngày.
Núi dựng dốc ngay từ mép nước và cả lòng chảo được rừng bao quanh, khiến ngay cả những hồ nhỏ cũng có cảm giác khép kín.
Các hồ nằm trong một khu bảo vệ thuộc công viên địa chất, và ranh giới ấy khiến việc xây dựng quanh bờ vẫn hạn chế.
Đi mùa nào
Nước cao nhất vào các tháng mưa, khoảng giữa năm, khi các hồ nối liền nhau và thuyền qua lại được.
Vào mùa khô nước rút mạnh và các lòng chảo trơ ra thành bãi chăn thả. Không trạng thái nào là sai nhưng đó là hai cảnh rất khác nhau
Homestay đã mở quanh hồ những năm gần đây và nay ngủ lại được, dù phần lớn khách vẫn chỉ tới một buổi sáng.
Hãy mang nước và đồ ăn. Ở hồ bán rất ít thứ và đi khỏi bờ chính là hoàn toàn không có gì.
Làm gì ở đây
Thuyền và kayak hoạt động khi nước cho phép. Có các tuyến đi bộ quanh bờ và leo lên những sống núi giữa các lòng chảo.
Ở đây không xây dựng gì ngoài vài hạng mục cơ bản, và sức hút nằm đúng ở chỗ đó. Đây là nửa ngày yên tĩnh chứ không phải một điểm tham quan.
Hãy tính nửa ngày kể cả quãng lái qua đèo. Đây là điểm dừng cảnh quan chứ không phải một hoạt động, và một tiếng bên mặt nước là đủ với phần lớn người.
Không phải Ba Bể
Một hồ tự nhiên lớn ở tỉnh phía nam thường bị nhầm với nơi này, và đó là một thứ khác: một hồ nước ngọt sâu, duy nhất, nằm trong vườn quốc gia.
Còn đây là những lòng chảo đá vôi nông, nối nhau và theo mùa. Chúng đáng xem vì chính bản thân chúng chứ không phải như một thứ thay thế.
Chuyện người địa phương kể nước lên xuống hai lần mỗi ngày thì khó kiểm chứng và thay đổi theo mùa, nhưng biên độ theo mùa thì không ai nghi ngờ.
Đường tới
Hồ cách tỉnh lỵ khoảng bốn mươi cây số qua một con đèo, và chính quãng lái là một phần lý do để tới.
Đường đèo leo bằng những khúc cua tay áo với tầm nhìn ngược lại thung lũng. Hãy chạy chậm và dừng lại trên đỉnh.
Chỗ của nó trong tỉnh
Thang Hen nằm giữa tỉnh lỵ và các huyện phía đông, nên là điểm dừng tự nhiên trên đường tới thác Bản Giốc. Nó chỉ ghép được với Pác Bó trong một ngày nếu bạn khởi hành thật sớm. Phần địa chất tạo ra nó được giải thích trong bài thành phố Cao Bằng và công viên địa chất, còn khu rừng phía tây là Phia Oắc — Phia Đén. Era Tourist cài điểm này vào chặng lái về phía đông chứ không tổ chức thành chuyến riêng.