He came back across this border after thirty years abroad and lived in a cave. Pac Bo in the northwest of Cao Bang is where Ho Chi Minh returned to Vietnam in 1941 and established the base from which the Viet Minh was organised, and the site is a cave, a stream and a few square kilometres of forest close to the Chinese frontier. It is one of the most visited places in the province by Vietnamese travellers and one of the least understood by foreign ones. So what is here?
The site is a national special-grade relic, which is the highest heritage classification in Vietnam and explains the scale of the visitor facilities.
What happened here
After decades outside the country he crossed back over the border early in 1941 and based himself in this valley, close enough to the frontier to withdraw if necessary.
The Viet Minh was founded in this area in the same year, at a meeting held nearby. What followed over the next four years began from this valley.
A stone table and a bamboo bed inside are reconstructions of what was described in accounts of the period rather than surviving objects.
Electric buggies run between the car park and the main sites for those who need them, though the walk is level and short.
The cave
A small limestone cave in the hillside served as his quarters. It is genuinely small, damp and cold, and standing inside conveys the conditions better than the exhibition does.
Access is by a short path from the stream. There is little to see in the cave itself and that is the point.
The stream water is drinkable at source and visitors are shown where. That detail says more about the conditions than any exhibition panel.
The stream and the names
The stream running through the valley is a startling jade green over limestone. He named it and the peak above it after figures from the history he was working within, and those names are used to this day.
The naming is the detail most visitors remember, because it turns a piece of landscape into a statement of intent .
Both sites are on most domestic itineraries of the northeast and doing both in one trip is common, which is exactly why the distinction matters.
Not Tan Trao
A valley in another northern province served as the base four years later, in 1945, and the two sites are frequently confused because both are revolutionary base areas with modest wooden and bamboo structures.
They are different places, different provinces and different years. This is the 1941 base; that one is where the general uprising was decided in 1945.
The valley is close to the border and identification checks are routine. Carry your passport rather than a copy.
How to visit
The site is spread along the valley and seeing it means walking, mostly on level paths. Allow two hours.
It is a place of national memory rather than a scenic attraction. School groups come throughout the year. Foreign visitors are welcome and behaving as at any memorial is the right approach.
Allow half a day including the drive from the city. It is around fifty kilometres but on mountain roads.
Where it fits the province
Pac Bo is northwest of the capital and on the opposite side of the province from the waterfall, so the two are separate days rather than one loop — see Ban Gioc Waterfall. It pairs more easily with Thang Hen and the karst lakes and with the city itself; see Cao Bang City and the geopark. Eat in the city afterwards; see our shortlist of restaurants. Era Tourist takes a guide here.
Ông trở về qua đường biên này sau ba mươi năm ở nước ngoài và sống trong một cái hang. Pác Bó ở phía tây bắc Cao Bằng là nơi Hồ Chí Minh về nước năm 1941 và lập căn cứ để tổ chức Việt Minh, và di tích là một cái hang, một con suối cùng vài cây số vuông rừng sát biên giới Trung Quốc. Đây là một trong những nơi khách Việt tới nhiều nhất tỉnh và là một trong những nơi khách nước ngoài hiểu ít nhất. Vậy ở đây có gì?
Đây là di tích quốc gia đặc biệt, hạng cao nhất trong phân loại di sản ở Việt Nam, và điều đó giải thích quy mô hạ tầng đón khách.
Điều đã xảy ra ở đây
Sau mấy chục năm ở ngoài nước, ông vượt biên giới trở về vào đầu năm 1941 và đóng chân trong thung lũng này, đủ gần đường biên để rút lui nếu cần.
Việt Minh được thành lập ở vùng này trong chính năm ấy, tại một hội nghị họp gần đó. Những gì diễn ra trong bốn năm sau đó bắt đầu từ thung lũng này.
Chiếc bàn đá và cái giường tre bên trong là phục dựng theo mô tả trong các hồi ký thời kỳ đó chứ không phải hiện vật còn lại.
Có xe điện chạy giữa bãi đỗ và các điểm chính cho ai cần, dù quãng đi bộ khá bằng phẳng và ngắn.
Cái hang
Một hang đá vôi nhỏ trong sườn núi từng là nơi ở của ông. Hang nhỏ thật, ẩm và lạnh, và đứng bên trong truyền đạt điều kiện sống ấy rõ hơn cả gian trưng bày.
Vào hang bằng một lối mòn ngắn từ bờ suối. Trong hang gần như không có gì để xem, và đó chính là điều đáng nói.
Nước suối uống được ngay tại nguồn và người ta chỉ cho khách chỗ ấy. Chi tiết đó nói về điều kiện sống nhiều hơn mọi tấm bảng trưng bày.
Con suối và những cái tên
Con suối chảy qua thung lũng xanh màu ngọc đến giật mình trên nền đá vôi. Ông đặt tên cho nó và cho ngọn núi phía trên theo những nhân vật trong dòng lịch sử ông đang dấn thân, và những cái tên ấy được dùng cho tới hôm nay.
Chính việc đặt tên là chi tiết phần lớn khách nhớ nhất, vì nó biến một mảng cảnh quan thành một lời tuyên bố về ý hướng
Cả hai nơi đều nằm trong phần lớn lịch trình nội địa vùng Đông Bắc và đi cả hai trong một chuyến là chuyện thường, và đúng vì thế mà sự phân biệt mới đáng kể.
Không phải Tân Trào
Một thung lũng ở tỉnh khác phía bắc là căn cứ bốn năm sau đó, năm 1945, và hai nơi thường xuyên bị nhầm vì cả hai đều là căn cứ cách mạng với những công trình gỗ tre giản dị.
Đó là hai nơi khác nhau, hai tỉnh khác nhau và hai năm khác nhau. Đây là căn cứ năm 1941; nơi kia là nơi quyết định tổng khởi nghĩa năm 1945.
Thung lũng sát đường biên và việc kiểm tra giấy tờ là thường lệ. Hãy mang hộ chiếu chứ đừng mang bản sao.
Thăm thế nào
Khu di tích trải dọc thung lũng và xem hết nghĩa là phải đi bộ, phần lớn trên đường bằng. Hãy dành hai tiếng.
Đây là nơi của ký ức quốc gia chứ không phải một điểm ngắm cảnh. Các đoàn học sinh về quanh năm. Khách nước ngoài được đón tiếp bình thường và cư xử như ở mọi nơi tưởng niệm là cách đúng.
Hãy tính nửa ngày kể cả quãng lái từ thành phố. Khoảng năm mươi cây số nhưng là đường núi.
Chỗ của nó trong tỉnh
Pác Bó ở phía tây bắc tỉnh lỵ và nằm ở phía đối diện của tỉnh so với thác, nên hai nơi là hai ngày riêng chứ không phải một vòng — xem thác Bản Giốc. Nó ghép dễ hơn với hồ Thang Hen và vùng hồ đá vôi và với chính thành phố; xem thành phố Cao Bằng và công viên địa chất. Ăn trong thành phố sau đó; xem tuyển chọn quán ăn. Era Tourist thuê hướng dẫn viên ở đây.