The French built it because it was cold. Da Lat sits at fifteen hundred metres on a plateau in Lam Dong, and the entire reason it exists is that colonial administrators wanted somewhere to escape the heat of the lowlands — so they laid out a town of villas, pine forest and an artificial lake, and it has been a holiday town ever since. That history explains everything odd about it, including why a Vietnamese city has a European street plan. So what is it actually like?
The plateau was K'Ho territory long before any of this, and the ethnic communities who lived here are the part of the story the hill station narrative tends to skip.
Why it was built
A bacteriologist surveying the highlands in the 1890s recommended this plateau as a hill station, and construction followed over the next three decades.
Villas, a railway, schools and a golf course went up, aimed at colonial officials and wealthy Vietnamese. The lake at the centre is artificial, created by damming a stream.
The pine forest is partly planted. Almost nothing you see here is accidental, which is unusual for a Vietnamese city.
Coffee and vegetables are grown across the plateau and the produce is why the food here is different. Strawberries, artichoke and cool-climate greens grow nowhere else in the country at this scale.
The climate
Days are mild year round and nights are genuinely cold, often falling to ten degrees or lower in the dry season. That is the whole appeal for Vietnamese visitors.
The dry season runs roughly from November to March and is the busiest. The rainy months bring afternoon downpours that clear by evening.
Bring warm layers whatever the season. Visitors who pack for a tropical country are cold within an hour of arriving.
Flower growing is the other industry and the greenhouses run for kilometres outside town. A festival is held every two years and fills the city completely.
The honest assessment
Da Lat is heavily developed, busy at weekends and full of themed attractions built for domestic tourism. It is not a quiet mountain retreat and has not been for decades.
What it does have is genuine architecture, good coffee, cold air and a food culture that exists nowhere else in Vietnam. Come for those rather than for tranquillity.
Coffee culture here is real rather than marketed. Cafés occupy old villas, hillsides and rooftops, and sitting in one for two hours is what people actually do.
Getting around
The centre is walkable and steep. The lake, the market and the main streets are within twenty minutes of each other on foot, and everything beyond needs a taxi or a bike.
Weekend traffic is heavy and parking near the centre is difficult. Midweek is a different city .
Weekends and public holidays bring very large numbers from the lowland cities, and room rates double. Midweek visits cost less and see more.
What is worth your time
The station and the villa quarter for the architecture, the market for the food, and the mountain outside town for the view. Most of the built attractions can be skipped.
The best hours are early morning, when mist sits on the lake and the town belongs to residents.
There is an airport around thirty kilometres south of the city, which makes flying in practical and saves the long road from the coast.
How to plan it
Two nights is enough for the town itself — see the railway and the French quarter and Lang Biang for the two things worth leaving the centre for. Eat at the night market; see banh trang nuong and our shortlist of restaurants. Era Tourist treats this as a base rather than a destination in itself.
Người Pháp dựng nó lên vì nơi này lạnh. Đà Lạt nằm ở độ cao một nghìn năm trăm mét trên một cao nguyên thuộc Lâm Đồng, và toàn bộ lý do nó tồn tại là vì các quan chức thuộc địa muốn có chỗ trốn cái nóng đồng bằng — nên họ quy hoạch một thị trấn của biệt thự, rừng thông và một cái hồ nhân tạo, và từ đó tới nay nó vẫn là một thị trấn nghỉ mát. Lịch sử ấy giải thích mọi điều kỳ lạ ở đây, kể cả việc vì sao một thành phố Việt Nam lại có lối quy hoạch châu Âu. Vậy thực tế nó ra sao?
Cao nguyên này là địa bàn của người K'Ho từ rất lâu trước tất cả những thứ đó, và các cộng đồng bản địa từng sống ở đây là phần mà câu chuyện về thị trấn nghỉ mát hay bỏ qua.
Vì sao nó được dựng lên
Một nhà vi khuẩn học khảo sát vùng cao nguyên vào thập niên 1890 đề xuất cao nguyên này làm nơi nghỉ mát, và việc xây dựng diễn ra trong ba thập niên sau đó.
Biệt thự, đường sắt, trường học và sân golf mọc lên, nhắm tới quan chức thuộc địa và người Việt khá giả. Cái hồ ở trung tâm là hồ nhân tạo, tạo ra bằng cách đắp đập chặn một dòng suối.
Rừng thông một phần là rừng trồng. Gần như không thứ gì bạn nhìn thấy ở đây là ngẫu nhiên, chuyện khá lạ với một thành phố Việt Nam.
Cà phê và rau được trồng khắp cao nguyên và chính nông sản là lý do đồ ăn ở đây khác biệt. Dâu tây, atiso và các loại rau xứ lạnh không nơi nào khác trong nước trồng được ở quy mô này.
Khí hậu
Ban ngày mát quanh năm và ban đêm lạnh thật, nhiều khi xuống mười độ hoặc thấp hơn vào mùa khô. Đó là toàn bộ sức hút đối với khách Việt.
Mùa khô chạy khoảng từ tháng mười một tới tháng ba và là mùa đông khách nhất. Các tháng mưa có những cơn mưa chiều rồi tạnh hẳn vào tối.
Hãy mang đồ ấm dù đi mùa nào. Khách xếp đồ theo kiểu xứ nhiệt đới sẽ lạnh trong vòng một tiếng sau khi tới.
Trồng hoa là ngành còn lại và những dãy nhà kính chạy dài mấy cây số ngoài thị. Cứ hai năm lại có một kỳ festival và nó lấp kín cả thành phố.
Đánh giá cho thật
Đà Lạt đã xây dựng dày đặc, đông vào cuối tuần và đầy những điểm tham quan chủ đề dựng cho khách nội địa. Đây không phải một chốn nghỉ dưỡng miền núi yên tĩnh và đã không còn như vậy từ mấy chục năm.
Thứ nó thật sự có là kiến trúc, cà phê ngon, khí lạnh và một nền ẩm thực không nơi nào khác ở Việt Nam có. Hãy tới vì những thứ đó chứ đừng tới vì sự tĩnh lặng.
Văn hóa cà phê ở đây là thật chứ không phải thứ dựng lên để bán. Quán chiếm những căn biệt thự cũ, những sườn đồi và sân thượng, và ngồi lì trong đó hai tiếng mới là điều người ta thật sự làm.
Đi lại thế nào
Trung tâm đi bộ được và khá dốc. Hồ, chợ và các con phố chính cách nhau trong vòng hai mươi phút đi bộ, còn mọi thứ xa hơn thì cần taxi hoặc xe máy.
Cuối tuần xe cộ đông và chỗ đỗ gần trung tâm rất khó. Giữa tuần là một thành phố khác
Cuối tuần và ngày lễ có lượng khách rất lớn từ các thành phố đồng bằng đổ lên, và giá phòng tăng gấp đôi. Đi giữa tuần vừa rẻ hơn vừa xem được nhiều hơn.
Thứ gì đáng dành thời gian
Nhà ga và khu biệt thự vì kiến trúc, khu chợ vì đồ ăn, và ngọn núi ngoài thị vì tầm nhìn. Phần lớn các điểm tham quan dựng lên thì bỏ qua được.
Giờ đẹp nhất là sáng sớm, khi sương đọng trên mặt hồ và thị trấn thuộc về cư dân.
Có sân bay cách thành phố khoảng ba mươi cây số về phía nam, khiến việc bay tới trở nên thực tế và tiết kiệm được quãng đường dài từ biển lên.
Lên kế hoạch thế nào
Hai đêm là đủ cho bản thân thị trấn — xem ga Đà Lạt và khu phố Pháp cùng Langbiang để biết hai thứ đáng rời trung tâm mà đi. Ăn ở chợ đêm; xem bánh tráng nướng và tuyển chọn quán ăn. Era Tourist xem đây là chỗ đứng chân chứ không phải một điểm đến tự thân.