Cầu treo Kon Klor và những mái nhà rông Ba NaKon Klor Bridge and the Bahnar Communal Houses

Era Content
Kon Klor Bridge and the Bahnar Communal Houses

Cross the bridge and the town stops. On one bank of the Dak Bla is Kon Tum town; on the other are villages where the tallest structure is a communal house with a roof like a blade standing on end. Kon Klor Bridge is the short walk that takes you from one to the other, and it is the most efficient half hour in the highland half of Quang Ngai. So what is worth seeing on the far side?

The bridge and the river

The suspension bridge is a bright, functional structure carrying traffic across the Dak Bla, the river that runs through the town.

The river itself is worth a moment: it flows west rather than east toward the sea, which is unusual in Vietnam and is a point of local pride that comes up in conversation quickly.

The bridge is also simply a good place to stand. Locals come here in the evening for the air off the water, and it is one of the few public spaces in town with a view.

The communal house

The nha rong is the civic building of a Bahnar village — a tall stilted hall with an enormously steep, narrow roof rising to a point, used for meetings, ceremonies and the reception of guests.

The height is deliberate rather than decorative. A communal house is meant to be visible from a distance and to mark a village as a village, and its scale is a statement about the community that built it.

These are not the long houses of other highland peoples, and they are not Thai stilt houses. The silhouette is specific and once you have seen one you will not confuse it again.

Materials have changed over the years and some communal houses now use corrugated roofing rather than thatch. That is a practical decision by the village, not a loss of authenticity.

Visiting a village respectfully

The villages across the bridge are ordinary residential settlements, not open-air museums. People live, work and raise children there.

Stay on the lanes, ask before photographing people or entering any structure, and do not climb the communal house steps unless invited. If a ceremony is in progress, watch from a distance or move on.

Bring small change. Nothing here is priced for visitors and the households selling weaving rarely have change for a large note.

What to look for

Weaving is still practised in several households and pieces are sometimes sold directly. Buying from the household rather than from a town shop puts the money where it was earned.

Ask about the roof if you get the chance. Rethatching a communal house is a collective undertaking and the way people describe it tells you more about the village than any display board .

Coffee gardens and small farms fill the land between villages, and the walk between two of them takes only a few minutes across flat ground.

Timing and practicalities

Late afternoon is best: the light is good on the roofs, the heat has dropped and people are back from the fields.

The walk from town is short and flat. There are no facilities on the far side, so carry water and do not plan a long stay.

How it fits the highland leg

Pair this with the wooden church, which uses the same carpentry tradition in a European plan, and you have the whole architectural story of the town in one afternoon. Travellers heading further west continue toward the Bo Y border junction, or up to Mang Den for cooler air. Era Tourist walks this rather than driving it, because the point is the transition and you miss it through a car window — see the highland destination guide.

Cầu treo Kon Klor và những mái nhà rông Ba Na

Qua cầu là thị xã dừng lại. Một bên bờ Đăk Bla là phố phường Kon Tum; bên kia là những ngôi làng mà công trình cao nhất là một mái nhà rông dựng đứng như một lưỡi dao. Cầu treo Kon Klor là quãng đi bộ ngắn đưa bạn từ bên này sang bên kia, và đó là nửa tiếng hiệu quả nhất ở nửa vùng cao của Quảng Ngãi. Vậy bên kia có gì đáng xem?

Cây cầu và dòng sông

Cầu treo là một công trình sáng màu, thuần công năng, gánh xe cộ qua sông Đăk Bla chảy xuyên thị xã.

Bản thân dòng sông đáng dừng lại một chút: nó chảy về phía tây chứ không xuôi đông ra biển, điều hiếm thấy ở Việt Nam và là niềm tự hào địa phương được nhắc rất nhanh trong câu chuyện.

Cây cầu bản thân nó cũng là chỗ đáng đứng. Người địa phương ra đây buổi tối hóng gió sông, và đây là một trong số ít không gian công cộng trong thị xã có tầm nhìn.

Ngôi nhà rông

Nhà rông là công trình công cộng của làng Ba Na — một gian nhà sàn cao với mái cực dốc, hẹp và vút lên thành đỉnh nhọn, dùng để họp làng, làm lễ và tiếp khách.

Độ cao ấy là chủ ý chứ không phải trang trí. Nhà rông sinh ra để nhìn thấy được từ xa và để đánh dấu rằng đây là một cái làng, và tầm vóc của nó là lời tuyên bố về cộng đồng đã dựng nên nó.

Đây không phải nhà dài của các dân tộc vùng cao khác, cũng không phải nhà sàn Thái. Cái dáng rất riêng, và nhìn một lần rồi là không nhầm nữa.

Vật liệu đã đổi theo năm tháng và một số nhà rông nay lợp tôn thay vì lợp tranh. Đó là quyết định thực tế của làng chứ không phải sự mất mát bản sắc.

Vào làng cho phải phép

Những làng bên kia cầu là khu dân cư bình thường, không phải bảo tàng ngoài trời. Người ta sống, làm việc và nuôi con ở đó.

Hãy đi trong lối làng, hỏi trước khi chụp người hoặc bước vào bất cứ công trình nào, và đừng leo lên bậc nhà rông khi chưa được mời. Nếu đang có lễ, hãy đứng xa mà nhìn hoặc đi tiếp.

Hãy mang tiền lẻ. Ở đây không thứ gì định giá cho khách du lịch, và các hộ bán đồ dệt hiếm khi có tiền thối cho tờ mệnh giá lớn.

Nên để ý gì

Nghề dệt vẫn còn ở vài hộ và đôi khi có bán trực tiếp. Mua của chính hộ thay vì mua ở cửa hàng ngoài thị xã là để tiền ở lại đúng nơi làm ra nó.

Nếu có dịp thì hãy hỏi về cái mái. Lợp lại mái nhà rông là việc của cả làng, và cách người ta kể về nó cho bạn biết nhiều hơn mọi tấm bảng giới thiệu

Vườn cà phê và những mảnh rẫy nhỏ nằm xen giữa các làng, và đi bộ từ làng này sang làng kia chỉ mất vài phút trên nền đất bằng.

Giờ giấc và chuyện thực tế

Xế chiều là đẹp nhất: nắng ăn vào mái nhà, cái nóng đã dịu và người làng đã về từ rẫy.

Quãng đi bộ từ thị xã ngắn và bằng phẳng. Bên kia không có dịch vụ gì, nên hãy mang nước và đừng tính ở lại lâu.

Ghép vào chặng vùng cao thế nào

Hãy ghép với nhà thờ gỗ, công trình dùng chính truyền thống mộc ấy trên một mặt bằng châu Âu, và bạn có trọn câu chuyện kiến trúc của thị xã trong một buổi chiều. Ai đi tiếp về phía tây thì nối tới ngã ba biên giới Bờ Y, hoặc lên Măng Đen cho mát. Era Tourist đi bộ chặng này chứ không lái xe, vì điểm ăn tiền là sự chuyển tiếp và nhìn qua cửa kính ô tô thì mất — xem cẩm nang điểm đến vùng cao.