It arrives in a small clay pot with the lid on, and the reason for that is presentation as much as heat. Tuna eye hotpot is the signature dish of Tuy Hoa, the coastal city of the new Dak Lak, and it exists because the ocean tuna fleet lands here — an eye that would be discarded elsewhere is the local delicacy. It is also the dish most likely to defeat a visitor. So what is it, and should you order it?
Nothing about this is a novelty invented for visitors. It is a fishing port using what a large fish yields, and it predates any tourism here.
Why it exists here
This port is one of the main bases of Vietnam's ocean tuna fleet. Boats go out for weeks and come back with large fish, and a fishery on that scale produces parts that a smaller one would not bother with.
The eye of a large tuna is substantial — several centimetres across — and it is fatty, gelatinous and rich rather than fishy.
Portions are small and priced accordingly, so trying one between two people is a reasonable way to approach it.
How it is cooked
The eye is braised in a small clay pot with medicinal herbs, ginger, pepper and often wolfberry, and served covered so it arrives at the table still bubbling.
The herbs are doing real work. They cut the richness, and a version cooked without them is considerably harder to eat.
It is usually served with rice noodles or plain rice and a plate of herbs, and the herbs are there to be used rather than admired.
What to expect
The texture is soft and gelatinous, closer to bone marrow than to fish. It is very rich and one pot is enough for one person even though it looks small.
Eat it with rice and the herbs from the pot rather than on its own. It is not a dish to be taken in large mouthfuls.
The tuna landed here is the same fish sold at premium prices abroad, and eating it fresh at the port is one of the genuine bargains of this coast.
It is one pot per person and it is not shared, so a table can order a mix of this and other dishes without anyone being committed.
The honest advice
Many foreign visitors find it difficult and quite a few do not finish it, and there is no reason to pretend otherwise. If the idea troubles you, order the tuna itself instead.
The same restaurants serve tuna sashimi, grilled tuna and tuna hotpot, all from the same landings and all excellent .
Sashimi from the same fish is served at the same restaurants and is the easier introduction. Order that first and the eye second if you want to work up to it.
When to eat it
Evening, and best when the fleet has recently landed. Ask when the last boats came in; a restaurant that answers specifically is one worth eating at.
Season affects supply and the dish is not available every day of the year.
Nothing about this dish is a novelty invented for visitors. It is a fishing port using what a large fish yields, and it was eaten here long before anyone arrived to photograph it.
Where to eat it
Restaurants near the port and along the river in the city serve it — see Tuy Hoa for the layout of the city. The gentler local dish is the breakfast noodle soup, banh canh he. For shellfish instead, the lagoon up the coast is at O Loan — see our shortlist there. Era Tourist offers this as an option rather than putting it on a set menu.
Món bưng ra trong một chiếc niêu đất nhỏ còn đậy nắp, và lý do là để trình bày chẳng kém gì để giữ nóng. Mắt cá ngừ đại dương là món ký tên của Tuy Hòa, thành phố ven biển của Đắk Lắk mới, và nó tồn tại vì đội tàu câu cá ngừ đại dương cập bến ở đây — con mắt mà nơi khác bỏ đi thì ở đây là đặc sản. Đây cũng là món dễ đánh gục một người khách nhất. Vậy nó là gì, và có nên gọi không?
Không có gì ở đây là món lạ nghĩ ra cho khách. Đây là một cảng cá dùng hết những gì một con cá lớn cho ra, và nó có trước mọi hoạt động du lịch.
Vì sao nó có ở đây
Cảng này là một trong những căn cứ chính của đội tàu câu cá ngừ đại dương Việt Nam. Tàu ra khơi hàng tuần và về với những con cá lớn, và một nghề cá quy mô như thế cho ra những phần mà nghề nhỏ hơn chẳng buồn giữ.
Mắt một con cá ngừ lớn khá to — vài centimet đường kính — và nó béo, sánh keo, đậm chứ không tanh.
Suất nhỏ và giá tính theo đó, nên thử một niêu cho hai người là cách tiếp cận hợp lý.
Nấu thế nào
Mắt cá được hầm trong niêu đất nhỏ với thuốc bắc, gừng, tiêu và thường có kỷ tử, dọn ra còn đậy nắp nên tới bàn vẫn đang sôi.
Các vị thuốc làm việc thật. Chúng cắt độ béo, và bản nấu thiếu chúng thì khó ăn hơn nhiều.
Món thường dọn kèm bún hoặc cơm trắng và một đĩa rau, và rau ở đó để dùng chứ không phải để ngắm.
Trông đợi gì
Kết cấu mềm và sánh keo, gần với tủy xương hơn là với thịt cá. Món rất béo và một niêu là đủ cho một người dù nhìn thì nhỏ.
Hãy ăn với cơm và với rau thuốc trong niêu chứ đừng ăn trơ. Đây không phải món để đưa từng miếng lớn.
Con cá ngừ cập bến ở đây chính là loài cá bán giá cao ở nước ngoài, và ăn nó tươi ngay tại cảng là một trong những món hời thật sự của dải bờ này.
Mỗi người một niêu và không chia nhau, nên cả bàn có thể gọi xen món này với món khác mà không ai bị buộc phải ăn.
Lời khuyên thành thật
Nhiều khách nước ngoài thấy khó ăn và không ít người bỏ dở, và chẳng có lý do gì để nói khác đi. Nếu ý nghĩ đó làm bạn ngại thì hãy gọi chính con cá ngừ thay vào.
Cũng những nhà hàng ấy có gỏi cá ngừ, cá ngừ nướng và lẩu cá ngừ, đều từ cùng mẻ cá cập bến và đều rất ngon
Gỏi cá ngừ từ chính con cá ấy được dọn ở cùng những nhà hàng và là cách vào đề dễ hơn. Hãy gọi món đó trước rồi tới mắt cá nếu bạn muốn làm quen dần.
Ăn lúc nào
Buổi tối, và ngon nhất khi đội tàu vừa cập bến. Hãy hỏi những chiếc tàu cuối cùng về lúc nào; nhà hàng trả lời cụ thể được là nhà hàng đáng ăn.
Mùa vụ ảnh hưởng tới nguồn hàng và món này không có mọi ngày trong năm.
Không có gì ở món này là thứ lạ nghĩ ra cho khách. Đây là một cảng cá dùng hết những gì một con cá lớn cho ra, và người ta đã ăn nó từ rất lâu trước khi có ai tới chụp ảnh.
Ăn ở đâu
Các nhà hàng gần cảng và dọc sông trong thành phố đều có — xem Tuy Hòa để nắm bố cục thành phố. Món bản địa nhẹ nhàng hơn là bát bánh canh ăn sáng, xem bánh canh hẹ. Muốn ăn nhuyễn thể thì cái đầm ngược lên phía bắc là Ô Loan — xem tuyển chọn quán ở đó. Era Tourist chào món này như một lựa chọn chứ không đưa vào thực đơn cố định.