The French planted artichoke here and the Vietnamese turned it into tea. Da Lat in Lam Dong grows temperate vegetables that will not grow anywhere else in Vietnam, and artichoke is the emblem of that: introduced as a European vegetable, adopted as a herbal tea, and now sold across the country as a Da Lat product. The plateau supplies the rest of Vietnam with things it cannot grow. So what should you buy?
Greenhouses have spread rapidly across the surrounding hills and are the main reason the landscape looks different from photographs taken a decade ago.
Why they grow here
Altitude gives the plateau a temperate climate in a tropical country, which means lettuce, cabbage, strawberry, artichoke and dozens of other crops grow here and nowhere else at scale.
The trade is enormous and the greenhouses that cover the surrounding hills are the visible cost of it. That is worth knowing when you look at the landscape.
What reaches a market in Ho Chi Minh City as premium vegetables came from these slopes that morning.
Artichoke soup with pork bone is on menus across the city and is the best way to try the fresh vegetable without buying a head.
Artichoke, and what to buy
Fresh heads are sold in season and are worth eating locally, usually stewed with pork bone in a soup that is a Da Lat staple.
For carrying home, the practical forms are dried artichoke for tea, tea bags, and the thick black extract sold in jars. All three keep and all three travel.
What we will not claim
Artichoke tea is marketed heavily for liver health and detoxification. Era Tourist does not make health claims about it or any other product.
Buy it because it is a pleasant, slightly bitter herbal tea with a genuine local story, not because of anything it is said to cure.
Coffee is grown on the lower slopes of this province too and is worth comparing with the more famous highland origins further north.
The other things worth carrying
Dried vegetables, dried mushroom, strawberry jam and candied fruit are the durable options. Fresh vegetables and strawberries do not survive a journey.
Avoid the enormous packaged gift boxes near the tourist streets. The same products are cheaper and fresher at the market .
Buy small amounts of several things rather than one large box. Most of these are strongly flavoured and go a long way at home.
The honest note on strawberries
Strawberry farms advertise picking experiences and the fruit is genuinely grown here, but the season is limited and out-of-season fruit on sale has usually come from elsewhere.
Ask when it was picked. In season it is excellent; out of season it is a different product with a Da Lat label.
Ask to taste before buying dried fruit or jam. Every stall expects it and the quality range is wide.
Where to buy
The market is the easiest place to compare — see Da Lat Market — and farms on the plateau sell direct, on the roads out toward Lang Biang. The vegetables are also the reason to eat hotpot here; see our shortlist of restaurants. The coastal half of the province offers a very different gift; see Phan Thiet fish sauce. Era Tourist buys at the market rather than the gift shops.
Người Pháp trồng atiso ở đây và người Việt biến nó thành trà. Đà Lạt ở Lâm Đồng trồng những loại rau ôn đới không mọc được ở bất cứ đâu khác tại Việt Nam, và atiso là biểu tượng của điều đó: du nhập như một loại rau châu Âu, được tiếp nhận thành một thứ trà thảo mộc, và nay bán khắp nước như một sản phẩm Đà Lạt. Cao nguyên này cung cấp cho phần còn lại của Việt Nam những thứ họ không trồng được. Vậy nên mua gì?
Nhà kính lan rất nhanh khắp các quả đồi quanh đó và là lý do chính khiến cảnh quan trông khác hẳn những tấm ảnh chụp mười năm trước.
Vì sao chúng mọc ở đây
Độ cao cho cao nguyên một khí hậu ôn đới giữa xứ nhiệt đới, nghĩa là xà lách, bắp cải, dâu tây, atiso và hàng chục loại cây khác mọc được ở đây mà không nơi nào khác trồng nổi ở quy mô lớn.
Ngành này rất lớn và những nhà kính phủ khắp các quả đồi quanh đó là cái giá nhìn thấy được của nó. Điều đó đáng biết khi bạn ngắm cảnh quan.
Thứ tới chợ ở Thành phố Hồ Chí Minh với danh nghĩa rau cao cấp thì sáng hôm ấy còn ở trên những sườn đồi này.
Canh atiso hầm xương có trên thực đơn khắp thành phố và là cách tốt nhất để thử bông tươi mà không phải mua nguyên một bông.
Atiso, và mua gì
Bông tươi bán đúng mùa và đáng ăn ngay tại chỗ, thường hầm với xương heo thành món canh vốn là món quen của Đà Lạt.
Để mang về, các dạng thực tế là atiso khô pha trà, trà túi lọc, và cao atiso sánh đen đóng lọ. Cả ba đều để được và đều đi đường tốt.
Điều chúng tôi sẽ không khẳng định
Trà atiso được quảng cáo rất mạnh về công dụng với gan và về giải độc. Era Tourist không đưa ra tuyên bố về công dụng sức khỏe của nó hay bất kỳ sản phẩm nào khác.
Hãy mua vì đó là một thứ trà thảo mộc dễ chịu, thoảng đắng, có câu chuyện bản địa thật, đừng mua vì bất cứ điều gì người ta nói nó chữa được.
Cà phê cũng được trồng trên các sườn thấp của tỉnh này và đáng để so với những vùng cà phê nổi tiếng hơn ở phía bắc.
Những thứ đáng mang về khác
Rau sấy khô, nấm khô, mứt dâu và trái cây sấy là các phương án để được lâu. Rau tươi và dâu tây thì không sống nổi qua hành trình.
Hãy tránh những hộp quà đóng gói to đùng gần các phố du lịch. Cùng những sản phẩm ấy ở chợ vừa rẻ hơn vừa mới hơn
Hãy mua ít mỗi thứ vài loại thay vì một hộp lớn. Phần lớn đều đậm vị và về nhà dùng rất lâu mới hết.
Nói thật về dâu tây
Các vườn dâu quảng cáo dịch vụ hái tại vườn và trái thật sự được trồng ở đây, nhưng mùa vụ có hạn và trái bán trái mùa thường là hàng từ nơi khác về.
Hãy hỏi hái khi nào. Đúng mùa thì rất ngon; trái mùa thì đó là một sản phẩm khác mang cái nhãn Đà Lạt.
Hãy xin nếm trước khi mua trái cây sấy hoặc mứt. Sạp nào cũng lường trước chuyện đó và biên độ chất lượng thì rất rộng.
Mua ở đâu
Chợ là nơi dễ so sánh nhất — xem chợ Đà Lạt — còn các nhà vườn trên cao nguyên bán trực tiếp, trên những con đường hướng ra Langbiang. Rau cũng là lý do để ăn lẩu ở đây; xem tuyển chọn quán ăn. Nửa ven biển của tỉnh có món quà rất khác; xem nước mắm Phan Thiết. Era Tourist mua ở chợ chứ không mua ở cửa hàng quà tặng.