At dusk the sky above Mahatup turns dark with wings. Thousands of flying foxes leave the ancient fruit trees in the temple grounds and set off to feed, in a departure that takes close to an hour to complete. Bat Pagoda in Soc Trang — since July 2025 part of the expanded Can Tho City — is a working Khmer Theravada monastery that has shared its garden with a bat colony for centuries.
A Khmer monastery, not a Vietnamese pagoda
The architecture belongs to the Theravada tradition of the lower delta's Khmer communities: steep tiered roof, gilded naga serpents down the gables, garuda figures bearing the eaves, and a single great gilded Buddha inside rather than layered altars. Saffron-robed monks are resident; the compound doubles as a school, its classrooms busy on weekday mornings. Visitors are welcome — shoulders and knees covered.
The colony itself
The residents are large fruit bats with wingspans that startle first-timers, roosting head-down in the oldest trees and entirely unbothered by the crowds below — precisely why they have stayed. The monks have protected them for generations; feeding or startling them is forbidden. As surrounding orchards vanished the colony shrank, which makes the temple's protection the reason there is anything left to see.
The one hour that matters
Come for the dusk departure. Through midday the bats hang still and photograph poorly; in the last light they lift off in waves across an open sky. Arrive an hour before sunset and stand in the open ground, not under the trees. Early risers can catch the reverse commute at first light — quieter, just as dense.
The pig graves
In one corner lies a small cemetery of five-clawed pigs — animals born with a trait local belief says must never be eaten or sold. Families bring such piglets to the monks instead of to market; the temple keeps them to old age and buries them under painted headstones. Five minutes to see, found nowhere else in the delta.
Practical notes and pairings
Entrance is free; donations customary; ask before photographing monks. Pair the visit with Kh'leang Pagoda and the Khmer Museum nearby, and a lunch bowl of bun nuoc leo — the fermented-fish noodle soup that is the local Khmer-Vietnamese signature — well before the bats stir.
Era Tourist's arrangement: plan the day backwards from sunset — Khmer circuit at midday, the colony's lift-off for the finale — then fold it into a wider Mekong route with the floating markets the next dawn.
Chiều buông, bầu trời trên Mahatup sẫm lại vì những đôi cánh. Hàng nghìn con dơi quạ rời những tán cây cổ thụ trong khuôn viên chùa bay đi kiếm ăn — màn "xuất quân" kéo dài gần trọn một giờ. Chùa Dơi ở Sóc Trăng — từ tháng 7/2025 thuộc thành phố Cần Thơ mở rộng — là một ngôi chùa Khmer Nam tông đang hoạt động, đã chia sẻ khu vườn của mình với đàn dơi suốt nhiều thế kỷ.
Chùa Khmer, không phải chùa Việt
Kiến trúc ở đây thuộc dòng Theravada của cộng đồng Khmer hạ lưu châu thổ: mái dốc xếp tầng, rắn thần naga dát vàng chạy dọc bờ nóc, chim thần garuda đỡ mái hiên, và bên trong là một pho tượng Phật lớn dát vàng duy nhất thay cho nhiều lớp bàn thờ. Các sư áo cà sa vàng nghệ tu học tại chỗ; khuôn viên kiêm luôn trường học, lớp sáng nào cũng rộn ràng trước cả khi khách đến. Khách được chào đón — nhớ che vai và đầu gối.
Chính đàn dơi
Cư dân ở đây là loài dơi ăn quả cỡ lớn, sải cánh khiến người lần đầu giật mình, treo mình ngủ ngược trên những cây già nhất và hoàn toàn không bận tâm đám đông bên dưới — chính vì thế chúng mới ở lại. Các sư đã bảo vệ đàn dơi qua nhiều thế hệ; cho ăn hay làm chúng hoảng đều bị cấm. Vườn cây quanh vùng biến mất dần khiến đàn thu hẹp — sự che chở của nhà chùa là lý do vẫn còn thứ để chiêm ngưỡng.
Một giờ đáng giá nhất
Hãy đến vì màn xuất phát lúc hoàng hôn. Giữa trưa dơi treo mình bất động, lên ảnh rất xấu; nhưng trong ánh sáng cuối ngày, chúng cất cánh thành từng đợt sóng trên nền trời rộng. Đến trước hoàng hôn một giờ, và đứng ở khoảng sân trống thay vì dưới tán cây. Ai dậy sớm có thể đón "chuyến về" lúc tinh mơ — lặng lẽ hơn, nhưng dày đặc không kém.
Nghĩa trang heo năm móng
Một góc khuôn viên là nghĩa trang nhỏ của những chú heo năm móng — sinh ra với đặc điểm mà tín ngưỡng địa phương tin rằng không được ăn thịt hay mua bán. Nhà nào gặp heo như vậy sẽ mang gửi nhà chùa thay vì ra chợ; chùa nuôi đến già rồi chôn cất dưới những tấm bia sơn màu. Chỉ mất năm phút để xem, và không nơi nào khác ở miền Tây có.
Lưu ý thực tế và điểm ghép
Vào cửa miễn phí; công đức tùy tâm; xin phép trước khi chụp ảnh các sư. Nên ghép cùng chùa Kh'leang và Bảo tàng Khmer gần đó, thêm bữa trưa bún nước lèo — chữ ký Khmer–Việt của xứ này — trước khi đàn dơi thức dậy.
Gợi ý sắp xếp của Era Tourist: lên lịch ngược từ hoàng hôn — vòng Khmer buổi trưa, màn cất cánh của đàn dơi làm hồi kết — rồi gói tất cả vào cung Mekong mở rộng với chợ nổi vào rạng sáng hôm sau.